Gebelikte Rh Uyuşmazlığı

Gebelikte Rh Uyuşmazlığı

RH KAN GRUBU NEDİR?
İnsanlarda 4 farklı kan grubu görülür: A, B, AB veya O. Ayrıca kan hücrelerinin üzerinde Rh faktörü varlığına göre Rh pozitif veya Rh negatif olarak da gruplandırılır. Avrupalıların %85'i, Afrika ve Hispaniklerin %92 - 98'i, Asyalı ve Amerika yerlilerin ise %98-99'u Rh pozitiftir.
 

RH UYGUNSUZLUĞU NEDİR?
Rh uygunsuzluğu, anne Rh negatif, bebek ise Rh pozitif olduğu durumda gelişir. Gebelik sırasında anne kanına geçen bebeğe ait Rh pozitif kan hücreleri annenin bağışıklık sistemini uyarır ve antikor üretimini başlatır. Bu antikorlar ise bebeğe ait kan hücrelerini parçalar. Bu duruma Rh kan uyuşmazlığı denir.
Normalde ilk gebelikte herhangi bir sorun olmaz. Ancak, özellikle doğum sırasında bebeğe ait kan hücreleri fazla oranda anne kanına karışır ve annenin bağışıklık sistemi antikor üretimine başlar. Bir sonraki gebelikte Rh kan uyuşmazlığına bağlı sorunlar ortaya çıkar. Ayrıca amniyosentez gibi girişimsel işlemler ve erken gebelik haftalarındaki düşükler de bu duruma yol açabilir.  
 

RH KAN UYUŞMAZLIĞI HALİNDE NE OLUR?
Rh kan uyuşmazlığı gelişmesi halinde bebekte sarılık, anemi, beyin hasarı ve kalp yetmezliği görülür. Hatta tedavi edilmediği durumlarda bebeğin ölümüne yol açar.

 

KAN UYUŞMAZLIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Eğer kan grubunuz Rh negatif ve bebeğinizin kan grubu Rh pozitif ise,  kan uyuşmazlığı gelişmesini engellemek için genellikle 28. gebelik haftasında ve doğumdan sonra 72 saat içinde kan uyuşmazlığı iğnesi (Rh Ig) yapılacaktır.

Eğer sizde Rh antikorlarının mevcut olduğu ve Rh kan uyuşmazlığının zaten geliştiği tespit edilirse, ileri tetkikler istenir ve bebeğin sağlık durumunu çok daha yakından takip edilecektir. İlerleyen haftalarda amniyosentez, doppler ultrason ve hatta kordosentez gibi işlemler uygulanacaktır. 


RH KAN GRUBU TESPİTİ NASIL YAPILIR?
Rh kan grubu tespiti, 10. gebelik haftasından itibaren, anneden koldan basit bir kan alma işlemi sayesinde yapılabilir. Özel bir serbest fetal DNA tüpüne 10 ml kan örneği alınır ve hemen analiz için genetik tanı laboratuvarına gönderilir. Laboratuvarda bebeğe ait serbest fetal DNA ayrıştırılır ve Rh kan grubunu belirleyen gen bölgesine bakılır.
 
Gebeliğinizin erken haftalarında bu Rh kan grubu tayini yapan testi isteyerek bebeğinizin Rh pozitif mi yoksa Rh negatif mi olduğunu öğrenebilir. Bu sayede gebeliğinizin nasıl takip edileceğini planlar. Eğer bebek Rh negatif ise gebeliğiniz risksiz bir şekilde izlenebilir. Eğer bebek Rh pozitif ise gebeliğinizin çok daha yakından takibi gerekir.
 

RH KAN GRUBU TESTİNİN SINIRLARI
Hiçbir test mükemmel değildir. Her ne kadar Fetal Rh kan grubu testi çok yüksek doğrulukta olsa da her yapılan testte sonuç verilemeyebilir ve bebeğe ait serbest fetal DNA elde edilemediği durumlarda anneden tekrar kan örneği alınması gerekebilir.